Tarih Bilimi Nedir 1

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin cihetı aralık, bu olaylarla müteallik bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut insanoğlu-dışı başkalıkı gözetmeksizin, mevki ve hengâm aralığının kestirildiği bir geçmiş hengâm dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın geriini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii söylenti konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli tüm bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları bölüm önüne hileınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir elan evetşanabilmesi kadar bir muhtemellık olmadığından huy bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki şerik muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber ittihaz aracılığıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cihetı aralık çok elan geniş bir mana dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca derece derece huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden ayrıksı bir şey değildir.[5]