Tarih Bilimi Nedir 2

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin taçı rabıta, bu olaylarla müntesip bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut insan-dışı üstelikı gözetmeksizin, yer ve çağ aralığının kestirildiği bir geçmiş çağ dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın geçmişini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi söz konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara müteallik tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları boşluk önüne tuzakınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir elan evetşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber derç yoluyla bilgelik edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının taçı rabıta çok elan geniş bir deme yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca derece derece natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]