Tarih Bilimi Nedir 5

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cihetı gün, bu olaylarla alakalı bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya anatomi-dışı ayırtı gözetmeksizin, ülke ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, vesile-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın güzeşteini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei söylenti konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları dide önüne hileınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir elan yaşanabilmesi üzere bir muhtemellık olmadığından doğa bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber kabız vasıtasıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cihetı gün çok elan geniş bir anlam yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca anbean doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey bileğildir.[5]