Tarih Bilimi Nedir 6

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin üstı silsile, bu olaylarla alakalı bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beniâdem-dışı ayrımı gözetmeksizin, mevki ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, vesile-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzın dünini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık düni nutuk konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişik bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları ayn önüne düzenınarak, muhtemel olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir daha yaşanabilmesi kabil bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki eş önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem ittihaz kanalıyla fen edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının üstı silsile çok daha geniş bir mana derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta derece derece tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey bileğildir.[5]