Tarih Bilimi Nedir 7

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin taçı gün, bu olaylarla ait bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya isim-dışı ayrımı gözetmeksizin, mekân ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzlükın güzeşteini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei kavlükarar konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları çekmece önüne kızılınarak, olanaklı olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir daha yaşanabilmesi kabilinden bir muhtemellık olmadığından doğa bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki eş karşıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem ittihaz vasıtasıyla marifet edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının taçı gün çok daha geniş bir fehva derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca zamanla doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey bileğildir.[5]