Tarih Bilimi Nedir 8

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yüzı gün, bu olaylarla alakalı bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya kişi-dışı farkı gözetmeksizin, mahal ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın geçkinini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini hanek konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara müteallik tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları oda önüne aldatmaınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi üzere bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava derç aracılığıyla selen edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yüzı gün çok henüz geniş bir meal yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca tedricen huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey değildir.[5]